Meerdere spreeksters benadrukten dat  er vanuit historisch oogpunt gezien in 35 jaar veel is veranderd en bereikt. Een aantal noemden ook dat juist de vraag om terug te kijken naar het begin hen bewust had gemaakt van de weg die reeds was afgelegd evenals van de noodzaak om deze weg te boekstaven, omdat deze geschiedenis anders makkelijk in de vergetelheid verdwijnt.  

Daarnaast werden de volgende successen genoemd: het feit dat er op meerdere plaatsen in de wereld wordt gewerkt aan een commentarenreeks op de verschillende Bijbelboeken gepresenteerd als een succesvol voorbeeld van gendermainstreaming in de bijbelwetenschappen. Ook het feit dat ‘gender’ als begrip en benadering van godsdienstige fenomenen is opgenomen in de nieuwe (herziene) uitgave van de Encyclopedia of Religion kan tot zo’n succes worden gerekend, evenals de uitgave van de Bijbelvertaling Bibel in gerechter Sprache. Daarbij werd zichtbaar dat het succes van een project soms bewerkt was door het doorzettingsvermogen van een individuele onderzoekster, dan weer het resultaat was van een uitgever of redacteur die een studie wilde publiceren, dan wel samenhing met de status van een discipline in de academische wereld.

Bovendien werd aangegeven dat  de doorwerking – en dus het succes – van genderstudies niet alleen afgemeten moest worden aan deze zichtbare projecten, maar dat ook de doorwerking van genderstudies in onderwijs  en onderzoek binnen de verschillende disciplines moest worden meegenomen.

Minstens zo interessant waren de genoemde belemmeringen die het succes van genderstudies in de weg hebben gestaan en/of staan. Opvallend was het terugkerende motief dat dit succes mede bepaald wordt door de status van een discipline binnen de theologie – lagere status, meer speelruimte voor genderstudies – dan wel met institutionele inbedding van theologie of religiewetenschappen. Opname in een brede faculteit geesteswetenschappen levert aan de ene kant mogelijkheden op voor interdisciplinaire samenwerking op het terrein van genderstudies. Aan de andere kant kan het ook een belemmering betekenen voor  de ontplooiing van het vak als zodanig,en daarmee dus ook voor genderstudies in die discipline.

De balans opmakend ontstond een genuanceerd beeld van het succes van genderstudies in theologie en religiewetenschappen. Er is veel bereikt in 35 jaar én er liggen nog veel mogelijkheden voor een verdieping en verbreding van de integratie van genderstudies in de theologische en godsdienstwetenschappelijke disciplines, bijvoorbeeld in de richting van het onderzoek naar de betekenis van  mannelijkheid in theologie en religiewetenschappen, dan wel in de richting van de betekenis van de gender-kritische wending in de interreligieuze en crossculturele theologische en godsdienstwetenschappelijke studies. 

Publicatie van de papers in een internationaal tijdschrift wordt op dit moment onderzocht.

Mathilde van Dijk & Anne-Claire Mulder

Groningen/ Kampen